Travma Kriterleri: Birey, aşağıdaki durumlardan en az birine maruz kalmış olmalıdır.
1. Bir olayın doğrudan deneyimlenmesi: Birey, bir cinsel saldırı, savaş, doğal afet, ciddi yaralanma veya ölüm riski gibi travmatik bir olayı doğrudan yaşar.
2. Bir başkasının şiddet veya ölüm tehdidiyle karşılaşması: Birey, bir arkadaş veya aile üyesinin ciddi yaralanma veya ölüm riskine maruz kalmasını deneyimler.
3. Travmatik olayların ayrıntılarının öğrenilmesi: Birey, bir başkası üzerinde meydana gelen travmatik olayları (örneğin, bir çocuğunun başına gelen bir durum) öğrenme.
4. Travmatik olayların sürekli maruziyeti: Birey, ilk başta tanımlanan travmatik durumlarla sürekli olarak maruz kalabilir (örneğin, acil durum çalışanları gibi).
Belirtiler: TSSB, aşağıdaki belirtilerle karakterize edilir:
-Tekrar yaşama: Travmanın tekrarı, anılar, düşünceler veya görsel ve işitsel anıların canlanması şeklinde olabilir.
-Kaçınma: Birey, travmayı hatırlatan düşüncelerden, hislerden veya durumdan kaçınma davranışı sergileyebilir.
-Duygu durumları: Kişi, olayla ilgili güçlü duygular yaşamakta zorluk çekebilir ve sosyal etkileşimlerden uzaklaşabilir.
-Aşırı uyanıklık: Hiper uyarılma belirtileri, uykusuzluk, irritabilite ve kolayca irkilme gibi durumlarla kendini gösterebilir.
Travma Sonrası Anksiyete Bozukluğu, bir travma sonrasında gelişen genel bir anksiyete bozukluğudur. Bu bozukluk, travmanın doğrudan etkisiyle ortaya çıkan sürekli bir kaygı hali ile karakterizedir. TSAB, bireyin zihninde sürekli olarak olumsuz düşüncelerin dönmesine ve bu düşüncelerin günlük yaşamı etkilemesine neden olabilir.
Belirtiler:
-Sürekli Kaygı: Kişi, günlük yaşamda kaygı, huzursuzluk ve endişe hissi yaşayabilir. Bu kaygı, genellikle belirsiz bir tehdit veya tehlike hissi ile ilişkilidir.
-Panik Ataklar: Kişi, aniden ortaya çıkan yoğun korku ve panik hissi yaşayabilir. Bu ataklar, fiziksel belirtilerle (kalp çarpıntısı, terleme, titreme gibi) birlikte olabilir.
-Sinirlilik Hali: Kişinin ruh hali, kolayca değişebilir ve sinirli veya gergin hale gelebilir.
-Konsantrasyon Güçlüğü: Kişi, zihninde sürekli olarak kaygılı düşüncelerle meşgul olduğu için konsantre olmakta zorluk çekebilir.
-Uyku Bozuklukları: Uykuya dalmada veya uykuyu sürdürmede zorluk yaşanabilir.
Temel Farklar
1. Odak:
-TSSB, travmatik olayın tekrar yaşanması ve bunun ruhsal etkileri üzerine yoğunlaşır.
-TSAB, daha genel bir kaygı durumu olup, belirli bir travma ile doğrudan ilişkili olmayabilir.
2. Belirtilerin Doğası:
-TSSB’de travmanın belirgin etkileri (flashback, kâbuslar) ön plandadır.
-TSAB’de kaygı, panik ve genel stres belirtileri daha yaygındır.
3. Tedavi Yöntemleri:
-TSSB için sıklıkla Bilişsel Davranış Terapi, EMDR (Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) gibi terapiler kullanılır.
-TSAB’de ise genel anksiyete tedavileri, gevşeme teknikleri ve Bilişsel Davranış Terapi gibi yöntemler tercih edilebilir.
Tüm yazılarıma buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.